header_gynaecologie

Gynaecologische kanker

De gynaecologische oncologie houdt zich bezig met kwaadaardige gezwellen van de vrouwelijke geslachtsorganen en maakt onderscheid tussen kanker van de vulva (de uitwendige geslachtsorganen), de vagina (schede), de cervix (baarmoederhals), het corpus (baarmoeder), de tuba (eileider) en het ovarium (eierstok). Daarnaast zijn er nog zeldzame vormen van kwaadaardige afwijkingen. Goedaardige en kwaadaardige gezwellen van de borst worden in Nederland door de chirurg behandeld. 

Het meest voorkomend zijn baarmoederkanker en eierstokkanker. Baarmoederhalskanker komt minder voor mede dankzij het Bevolkingsonderzoek naar Baarmoederhalskanker (“het uitstrijkje”). Op termijn zal ook de vaccinatie van jonge meiden tegen een aantal types van het HPV (Humaan Papilloma Virus) hopelijk tot een afname van het aantal gevallen van baarmoederhalskanker leiden.

We zullen de verschillende vormen van kanker en eventuele voorstadia bespreken. Alle gevallen van kanker van de vrouwelijke geslachtsorganen worden gediagnosticeerd en behandeld in overleg met de kankerdeskundigen in het UMCG en het Radiotherapeutisch Instituut Friesland (RIF) te Leeuwarden. Voor een aantal behandelingen zult u ook verwezen worden naar het UMCG.

Vulvakanker ( meestal plaveiselcelcarcinoom, sporadisch melanoom) wordt gediagnosticeerd in het Antonius Ziekenhuis. Voor de behandeling wordt u in alle gevallen verwezen naar het UMCG.

Vulvakanker betreft meestal een slecht genezende wond (ulcus of zweer) van de clitoris of de schaamlippen. Soms gaat er een geschiedenis van Lichen Sclerosus aan vooraf.

Wordt u door uw huisarts verwezen met een slecht genezende wond aan de vulva, dan wordt poliklinisch een biopsie verricht en na bevestiging van de diagnose door de patholoog wordt u verwezen naar het UMCG. Een voorstadium kan soms met lasertherapie worden behandeld, kanker wordt meestal operatief behandeld, soms gevolgd door radiotherapie (bestralingen). Voor de nacontroles van deze behandeling kunt u meestal weer in het Antonius Ziekenhuis terecht.

Vaginakanker is erg zeldzaam, komt o.a. voor bij dochters van vrouwen, die in hun zwangerschap het DES-hormoon gebruikt hebben. De kanker wordt meestal ontdekt bij DES-controles of bij toeval. Wordt de diagnose d.m.v. een biopsie bevestigd, dan wordt u voor de behandeling verwezen naar het UMCG. De behandeling is meestal operatief.

Baarmoederhalskanker wordt vastgesteld met behulp van een kolposcopie met biopt en wordt meestal voorafgegaan door een afwijkend uitstrijkje van de baarmoederhals.

In de meeste gevallen betekent een afwijkend strijkje een ontsteking dan wel een voorstadium van een kwaadaardig gezwel.

Er vindt dan een kolposcopie plaats: een onderzoek, waarbij met behulp van een speculum of eendebek de baarmoedermond in het zicht wordt gebracht, waarna met een soort microscoop de baarmoedermond en –hals kunnen worden onderzocht. De afwijkingen, die hierbij gezien worden zullen met behulp van een diathermische lis onder plaatselijke verdoving verwijderd worden. Onderzoek door de patholoog in Leeuwarden moet uitwijzen, wat de precieze diagnose is.

In de meeste gevallen betreft het een afwijking, die maximaal een voorstadium van baarmoederhalskanker is. Wanneer de afwijking in zijn geheel verwijderd kon worden zult u vervolgd worden door middel van een aantal extra uitstrijkjes in de eerste jaren na de diagnose. Wanneer de afwijking niet geheel verwijderd is, dient een 2e ingreep plaats te vinden. Is er sprake van baarmoederhalskanker, dan wordt meestal een CT-scan van de buik en borstkast verricht en wordt u verwezen naar het UMCG voor verdere behandeling.

Baarmoederkanker komt meestal voor bij vrouwen na de menopauze. Risicofactoren voor het krijgen van baarmoederkanker zijn overgewicht, suikerziekte en langdurige blootstelling aan oestrogene hormonen.

De symptomen bestaan uit vaginaal bloedverlies na de overgang, soms ook buikpijnklachten. Soms is er een strijkje, dat een afwijking in de baarmoederholte doet vermoeden.

Wanneer u met deze klachten verwezen wordt naar de gynaecoloog zult u een onderzoek met de eendebek, een vaginaal echoscopisch onderzoek en vaak ook een weefselonderzoek ondergaan om de juiste diagnose te kunnen stellen. De uitslag van het weefselonderzoek duurt meestal 5 werkdagen. Is er sprake van baarmoederkanker, dan wordt er een röntgenfoto of een CT-scan van de borstkast gemaakt. De behandeling bestaat uit het operatief verwijderen van de baarmoeder en de eierstokken, bij voorkeur door middel van een kijkbuisoperatie (laparoscopie). Bij zo’n laparoscopie, die in het Antonius Ziekenhuis wordt uitgevoerd, bestaat altijd een kans, dat als gevolg van onvoorziene omstandigheden (bloedingen en/of verklevingen) de operatie als open buikoperatie moet worden voortgezet.

Afhankelijk van het stadium van de kanker, volgt eventueel nog een nabehandeling met bestralingen (radiotherapie) in het RIF of met chemokuren, die in het Antonius Ziekenhuis worden toegediend. De nacontroles vinden nog gedurende enige jaren in het Antonius ziekenhuis plaats.

Eileiderkanker en eierstokkanker vertonen vrijwel hetzelfde biologische gedrag, zodat we deze gezamenlijk bespreken. De ziekte komt vooral voor vanaf de leeftijd van 50 jaar, maar ook wel veel vroeger (vanaf 25 jaar). Bij de jonge vrouwen (<50 jaar) is er vaker sprake van een familiair verhoogd risico als gevolg van de aanwezigheid van bepaalde genen combinaties. Wanneer daar aanleiding voor is zullen we u verwijzen naar de afdeling Klinische Genetica in het UMCG voor een genetisch advies.

Kanker van de eierstok of de eileider kent weinig typische klachten. In de gevorderde stadia is er vaak sprake van een bolle buik, benauwdheidklachten en buikpijn.

De diagnose wordt gesteld na gynaecologisch onderzoek, vaginaal echoscopisch onderzoek, bloedonderzoek en een CT-scan van buik en borstkast, soms na afname en onderzoek van buikvocht of vocht uit de borstkast. De behandeling bestaat bij de vroege stadia uit een buikoperatie, eventueel gevolgd door chemokuren.

Bij de gevorderde stadia van de kanker wordt na overleg met de specialisten uit het UMCG geadviseerd tot operatie met aansluitend chemokuren, of beginnen met chemokuren, na 3 kuren eventueel gevolgd door een operatie. In elk geval wordt een behandeladvies op maat gegeven. Na de behandeling wordt u gedurende een aantal jaren in het ziekenhuis poliklinisch gecontroleerd.

 

Contact